على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1468
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و دحضت برجله : لغزيد پاى او . و دحضت الشمس : درگشت آفتاب . و يق : دحضت الشمس عن كبد السماء . و دحضت الحجة دحضا و دحوضا : باطل گشت آن حجة . دحض ( dahz ) و ( dahaz ) ص . ع . مكان دحض : جاى لغزان . و كذا مكان دحض . ج : دحاض . دحق ( dahq ) م . ع . دحقه دحقا ( از باب فتح ) : راند آن را و دور گردانيد . و دحقت الرحم بالماء : انداخت زهدان آب منى را و قبول نكرد . و قبح الله اما دحقت به اى ولدته . و دحقت يده عنه : كوتاه شد دست وى از آن . و قد دحقه الناس اى لا يبالى به . و نيز دحق : برآمدن زهدان ناقه بعد از زائيدن . دحقبة ( dahqabat ) م . ع . دحقبه دحقبة : سخت راند آن را از پس پشت وى . دحقلة ( dahqalat ) م . ع . دميده شدن شكم . دحقوم ( dohqum ) ا . ع . بزرگ خلقت . دحل ( dahl ) م . ع . دحل دحلا ( از باب فتح ) : داخل شد در نقب . و درآمد در اطراف خيمه . و كند اطراف چاه را . و دحل عن فلان : دورى كرد از فلان . و گريخت و پوشيده گرديد و بترسيد . دحل ( dahl ) و ( dohl ) ا . ع . مغاك تنگ دهان فراخ شكم كه در آن بتوان رفت و بسا باشد بروياند درخت كنار را . و كاواكى كه در زير آب كنند . و كاواكى كه در عرض پهلوى تك چاه باشد . و شكافى كه ساخته شود در خانههاى باديه نشينان براى داخل شدن زن وقتى كه در خانهء كسى در آيد . و زمين پست و استادنگاه آب . ج : ادحل و ادحال و دحول و دحلان و دحال . دحل ( dahal ) م . ع . بسيار مال شدن . و زيرك گشتن . و فريب بسيار دادن . و تشويش كردن در بيع تا قادر گردد بر حاجت خود . و فربه كوتاه بالا و برآمده شكم بودن . و فرو هشته گوشت و كلان شكم بودن ( و الفعل من سمع ) . دحل ( dahel ) ص . ع . رجل دحل : مرد فروهشته گوشت كلان شكم . و بسيار مال و متمول . و زيرك و بسيار فريبنده . و تشويش كنندهء در بيع تا قادر شود بر حاجت خود . و فربه كوتاه بالا برآمده شكم . دحلاء ( dahl ' ) ا . ع . چاه سرتنگ . دحلان ( dohl n ) ا . ع . كاواك در زمين . و ج . دحل و يا دحل . دحلة ( dahlat ) و ( dohlat ) ا . ع . چاه . دحلطة ( dahlatat ) م . ع . دحلط دحلطة : آشفتگى كرد در سخن . دحلمة ( dahlamat ) م . ع . دحلمه دحلمة : انداخت او را از كوه و يا در چاه . دحم ( dahm ) م . ع . دحمه دحما ( از باب فتح ) : سخت راند آن را . و دحم المراة : جماع كرد با آن زن . دحم ( dehm ) ا . ع . بيخ و ريشه . دحمرة ( dahmarat ) م . ع . دحمر القربة دحمرة : پر كرد مشك را . دحمس ( dahmas ) ا و ص . ع . مشك سركه . و ليل دحمس : شب تاريك . ج : دحامس . و رجل دحمس : مرد گندمگون درشت فربه . دحمس ( dahmas ) و ( dehmes ) و ( dohmos ) ا . ع . سياه از هر چيزى . دحمس ( dehmes ) ص . ع . تاريك . دحمسان ( dohmos n ) ا . ع . احمق . دحمسان ( dohmos n ) و دحمسانى ( dohmos niyy ) ا . ع . مرد گندمگون درشت فربه . دحمسة ( dahmasat ) ص . ع . ليلة دحمسة : شب تاريك . ج : دحامس . دحملة ( dahmalat ) ا . ع . زن لاغر فروهشته پوست . و زن دفزك نازك اندام . دحملة ( dahmalat ) م . ع . دحمل به دحملة : غلطانيد آن را به روى زمين . و دحمل القوم : گذاشت قوم را برابر شدهء به زمين افتادهء پامال . دحمور ( dohmur ) دابهء كوچك . دحموق ( dohmuq ) ا . ع . كلان شكم بزرگ خلقت . دحن ( dahn ) ص . ع . مرد ساكت بد باطن . دحن ( dahan ) م . ع . دحن دحنا ( از باب سمع ) : كوتاه بالاى كلان شكم گرديد . دحن ( dahen ) ص . ع . رجل دحن : مرد گريز بد باطن . و فربه كوتاه بالاى كلان شكم . دحنة ( dehannat ) ا . ع . زمين بلند . دحنة ( dehannat ) و ( dehennat ) ص . ع . فربه كوتاه بالاى كلان شكم . دحندح ( dehendeh ) ا . ع . يك نوع بازى مر كودكان تازى را . و دابهء كوچك . دحو ( dahv ) م . ع . دحا الله الارض دحوا ( از باب نصر و فتح ) : گسترد و فراخ گردانيد خداى زمين را . و دحا المطر الحصى : گسترد و برابر گردانيد باران ريگها را . و دحا الرجل : جماع كرد آن مرد . و دحا البطن : بزرگ شد و فرو هشته گرديد شكم . و يق للاعب بالجوز : ابعد المدى و ادحه اى ارمه . و نيز دحو : دست و پا اندازان رفتن اسب . دحوة ( dahvat ) ا . ع . نام يكى از دو پسر معوية بن بكر بن هوازن . دحوح ( dahuh ) ا . ع . زن كلان جثه .